Vanwege NIS2 ben je verplicht om met leveranciers die toegang hebben tot jouw netwerken, systemen of gegevens concrete afspraken te maken over informatiebeveiliging. Dit geldt voor alle partijen in je toeleveringsketen die een risico kunnen vormen voor jouw digitale veiligheid. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over NIS2 en leveranciersmanagement, zodat je precies weet wat je moet regelen.
Wat verplicht NIS2 je precies te regelen met leveranciers?
NIS2 verplicht je om de cybersecurityrisico’s in je toeleveringsketen actief te beheren. Dat betekent dat je niet alleen je eigen IT-omgeving moet beveiligen, maar ook moet controleren of de leveranciers die toegang hebben tot jouw systemen of gegevens voldoende beveiligingsmaatregelen treffen. Je bent als organisatie eindverantwoordelijk voor de risico’s die via leveranciers binnenkomen.
Concreet vraagt NIS2 van je dat je:
- Leveranciers identificeert die een risico kunnen vormen voor jouw netwerken of informatiesystemen
- Een risicoanalyse uitvoert per leverancier op basis van de toegang die zij hebben
- Beveiligingseisen vastlegt in contracten of verwerkersovereenkomsten
- Periodiek controleert of leveranciers zich aan die afspraken houden
- Incidenten die via leveranciers ontstaan, meldt bij de bevoegde autoriteit
Dit is geen eenmalige actie. NIS2 verwacht dat je leveranciersbeveiliging een doorlopend onderdeel maakt van je beveiligings- en monitoringbeleid.
Welke afspraken moeten er in een leverancierscontract staan?
In een leverancierscontract moet je minimaal afspraken vastleggen over de beveiligingsmaatregelen die de leverancier treft, hoe hij omgaat met incidenten, en hoe je als opdrachtgever toegang hebt tot bewijs dat hij zich aan die afspraken houdt. Zonder deze afspraken op papier voldoe je niet aan de NIS2-vereisten voor ketenbeveiliging.
Denk aan de volgende onderdelen die in het contract of als bijlage horen:
- Beveiligingseisen: Welke technische en organisatorische maatregelen past de leverancier toe, zoals encryptie, toegangsbeheer en patchbeleid?
- Meldplicht bij incidenten: Binnen welke termijn informeert de leverancier jou bij een beveiligingsincident?
- Auditrecht: Heb jij het recht om de beveiligingsmaatregelen van de leverancier te (laten) controleren?
- Subverwerkers: Mag de leverancier jouw gegevens of systemen doorgeven aan derden, en zo ja, onder welke voorwaarden?
- Continuïteit: Wat zijn de afspraken over beschikbaarheid en herstel na een incident?
- Beëindiging: Hoe worden gegevens veilig teruggegeven of vernietigd als de samenwerking stopt?
Het is verstandig om bestaande contracten te screenen op deze punten en ze waar nodig aan te vullen. Bij IT-beheer en beveiliging hoort ook het in orde maken van de contractuele basis met externe partijen.
Hoe beoordeel je of een leverancier voldoende beveiligd is?
Je beoordeelt of een leverancier voldoende beveiligd is door een combinatie van zelfbeoordelingen, certificeringen en technische controles te gebruiken. De diepgang van die beoordeling stem je af op het risico dat de leverancier vormt: hoe meer toegang, hoe grondiger de controle.
Praktische manieren om een leverancier te beoordelen:
- Vragenlijst sturen: Gebruik een gestandaardiseerde vragenlijst over beveiligingsmaatregelen, incidentbeheer en toegangscontrole.
- Certificeringen opvragen: ISO 27001, SOC 2 of NEN 7510 zijn erkende bewijzen dat een leverancier zijn beveiliging serieus neemt.
- Penetratietestrapportages of DPIA’s inzien: Vraag of de leverancier recente testresultaten kan delen.
- Technische controle: Laat bij leveranciers met directe netwerktoegang een technische scan uitvoeren.
- Referenties en track record: Heeft de leverancier eerder te maken gehad met incidenten, en hoe heeft hij daarop gereageerd?
Leg de uitkomst van elke beoordeling vast en herhaal dit minimaal jaarlijks, of vaker als de samenwerking of het risicoprofiel verandert.
Wat doe je als een leverancier niet aan NIS2 wil voldoen?
Als een leverancier weigert te voldoen aan jouw NIS2-beveiligingseisen, heb je in principe drie opties: de samenwerking aanpassen, compenserende maatregelen treffen aan jouw kant, of de samenwerking beëindigen. Blijven samenwerken zonder adequate afspraken brengt jou als organisatie in een risicovolle positie.
Ga als volgt te werk:
- Start het gesprek: Leg uit waarom de eisen noodzakelijk zijn en wat de gevolgen zijn van niet-naleving. Soms is onwil eigenlijk onbegrip.
- Geef een redelijke termijn: Geef de leverancier de kans om zijn beveiliging op orde te brengen, met een concreet tijdpad.
- Compenserende maatregelen: Als de leverancier beperkte toegang heeft en het risico laag is, kun je technische maatregelen aan jouw kant nemen om het risico te beperken, zoals netwerksegmentatie of extra monitoring.
- Documenteer alles: Leg vast wat je hebt gevraagd en wat de reactie was. Dit is belangrijk als toezichthouders vragen stellen.
- Overweeg alternatieven: Als de leverancier een hoog risico vormt en niet wil meewerken, is het verstandig een alternatief te zoeken.
Bedenk dat jij als NIS2-plichtige organisatie verantwoordelijk blijft, ook als een leverancier tekortschiet. De toezichthouder kijkt naar wat jij hebt gedaan om het risico te beheersen.
Geldt NIS2 ook voor kleine leveranciers of zzp’ers?
NIS2 geldt in eerste instantie voor de organisaties die als “essential entity” of “important entity” worden aangemerkt. Kleine leveranciers en zzp’ers vallen daar zelf vaak niet onder, maar dat betekent niet dat zij buiten schot blijven. Als zij toegang hebben tot jouw systemen of gegevens, ben jij als opdrachtgever verplicht om ook met hen beveiligingsafspraken te maken.
In de praktijk betekent dit:
- Een zzp’er die inlogt op jouw netwerk of klantgegevens verwerkt, valt onder jouw leveranciersbeleid.
- Je hoeft van een kleine leverancier geen ISO-certificering te verwachten, maar je mag wel basisafspraken eisen over wachtwoordbeheer, updates en het melden van incidenten.
- Stem de eisen af op het risico: een zzp’er die alleen facturen stuurt, vraagt een andere aanpak dan een IT-beheerder met beheerderstoegang.
Het gaat er niet om dat elke leverancier aan alle NIS2-eisen voldoet, maar dat jij aantoonbaar hebt nagedacht over de risico’s en daar proportionele maatregelen bij hebt getroffen.
Hoe Ampati helpt met NIS2 en leveranciersbeveiliging
NIS2-compliance vraagt om meer dan een checklist. Het gaat om een doorlopend proces van beoordelen, afspraken maken en monitoren, ook richting leveranciers. Wij helpen mkb-organisaties om dit gestructureerd aan te pakken.
- Leveranciersanalyse: We brengen samen met je in kaart welke leveranciers een risico vormen voor jouw IT-omgeving.
- Contractadvies: We helpen je de juiste beveiligingseisen op te stellen voor leverancierscontracten en verwerkersovereenkomsten.
- Monitoring en beheer: We bewaken continu jouw IT-omgeving, inclusief de toegangspunten van externe partijen.
- NIS2-begeleiding: We ondersteunen je bij het opzetten van een compleet NIS2-beleid dat ook de toeleveringsketen omvat.
Wil je jouw IT-omgeving beter beheren, je digitale werkplek optimaliseren of de beveiliging van je organisatie verbeteren? Bij Ampati helpen we je met praktische IT-oplossingen die aansluiten op jouw bedrijf. Lees meer over Ampati of neem contact op voor persoonlijk advies.
Gerelateerde artikelen
- Hoe bereid je een bedrijf met meerdere vestigingen voor op de NIS2-zorgplicht?
- Hoe voorkom je dat vertrouwelijke bestanden toegankelijk worden voor externe Teams-gasten?
- Wat is een patch management beleid en waarom is het belangrijk?
- Hoe werkt IT-beheer bij seizoensgebonden bedrijven?
- Hoe voorkomt goed IT-beheer uitval van servers en werkplekken?
Recente reacties